OOK EENS VAN EEN ANDER

Op deze blog ben ik al vaker te keer gegaan tegen professionele debunkers en wetenschappers zonder verstand die alles afwijzen wat ze niet te pas komt.
Altijd leuk om een stuk tegen te komen waarin die weerzin beargumenteerd is opgeschreven.
In dit geval door Nick Redfern, een jongen die een aantal boeken heeft geschreven over zijn eigen avonturen in het Forteaanse universum.
Die boeken heb ik natuurlijk gelezen, en wat mij betreft heeft hij recht van spreken.
Daarom neem ik hier zijn stuk uit het uitstekende Engelse tijdschrift Paranormal, issue 33, in z'n geheel over.

"Als er iets is dat mij hoog op de kast krijgt dan is het het venijn van de sceptics en debunkers die redeneren dat Bigfoot, het monster van Loch Ness, Ufo's...of wat dan ook niet kunnen bestaan.
Want hoe kunnen deze ernstige lieden zo zeker zijn dat diegenen onder ons die zulke puzzels onderzoeken, onze collectieve tijd zitten te verdoen?
Makkelijk! Sinds jaar en dag hebben ze zelfgenoegzaam hun stellingen zitten roepen via het keyboard van hun computer in de comfortabele omgeving van hun huizen.
God beware dat enkele van deze mensen hun voordeur uit zouden lopen om eens veldonderzoek te doen!
Als iemand die expedities heeft ondernomen naar Puerto Rico voor de Chupacabra, naar Area 51, met alle risico's van dien, naar Sasquatch in de duistere wouden van Noord Amerika en veel tijd heeft doorgebracht in en om Loch Ness - mag ik beweren dat er echt geen alternatief is voor het onderzoek ter plekke, je handen vuil maken, getuigen horen, bewijzen verzamelen en onderzoeken, waar dat ook toe leidt.
Zo heb ik in talloze gevallen fascinerende getuigenverklaringen gehoord, foto's ontdekt, en intrigerend bewijsmateriaal gevonden dat me nooit onder ogen was gekomen als ik in mijn stoel was blijven hangen in plaats van zelf op onderzoek uit te gaan.

Ik zou wensen dat er een keer - één keer ! eens iemand die zo falikant tegen het idee dat Bigfoot bestaat gekant is,
zijn koffers zou pakken, op het volgende vliegtuig zou stappen, en een paar nachten met mij in de donkere wouden van de Pacific Northwest (California, Oregon, Washington) zou waken om het beest mogelijk te betrappen.
Natuurlijk zal dat niet gebeuren. Er is meer kans op het betrappen van een kleine grijze Alien dan er is op het aantreffen van een van die zelfvoldane, arrogante types op een UFO landingssite, bij een graancirkel of een nachtelijk Loch, terwijl ze ook comfortabel met hun voeten omhoog bij de kachel kunnen zitten, rondbazuinend dat de Yeti niet meer dan een mythe is.

Ik beweer niet dat ik 100% zeker ben van wat Bigfoot is, of dat ik de ins en outs van Ogopogo ken, of weet wat er in 1947 precies in Roswell gebeurde. Maar wat ik wel weet is dat de antwoorden op die vragen nooit gevonden zullen worden door de schreeuwers die alles doen om te voorkomen dat ze hun handen vuil moeten maken.
Maar zij zullen wel de eersten zijn om een graantje mee te pikken als er werkelijk een doorbraak komt.
Dan zullen ze zich ertussen wurmen, zodat hun naam niet wordt uitgewist.
En, weet je, 'wurm' is geen slecht woord om te gebruiken...

TRANEN

Enige dagen geleden overleed Martin Gardner (rechts op de foto). Hij werd 95 en voor wie hem niet kent: hij was een leider in de beweging van het debunkende scepticisme.
Daarnaast was hij een vaardig en geestig schrijver, over wiskunde (z'n vak) en menselijke goedgelovigheid (niet z'n vak). Ik heb nogal wat van hem gelezen en daar vaak erg om moeten lachen.
Bij zijn debunkende companen zal hij zwaar worden gemist, en zij waren het dan ook die hem in de eerste plaats herdachten.
Want als er iemand de goeroe was van CSICOPpers, dan was het Martin Gardner. Zijn lange leven stond garant voor veel invloed, veel humor, veel venijn en veel schade maar ook een fantastische bijdrage aan de literatuur over filosfische en vooral wiskundige onderwerpen.
Wat mij opviel was de lamentatie van goochelaar James Randi (links op de foto) die intussen niet zo heel veel jonger is dan Gardner en zichzelf ongetwijfeld ziet als de kroonprins van het Rijk Debunkoland.
Randi, die toch moet hebben geweten dat het leven eindig is, zelfs in het geval van goeroe Gardner, kon er niet over uit. Nooit heb ik ook maar iets van menselijk gevoel bespeurd in de schrijfsels van deze man, maar nu zijn papa is weggevallen kwam er echte emotie boven.
Tenminste op papier.

En dan denk ik: kijk, zo werkt dat dus.
Als er iemand doodgaat die je hebt bewonderd en van wie je hebt gehouden omdat hij met z'n bestaan jezelf en je overtuigingen heeft bevestigd, dan is het huilen geblazen.
Maar als je, zoals Randi, talloze mensen hebt aangevallen, vernederd, carrières kapot hebt gemaakt en langs slinkse wegen reputaties hebt ondermijnd, mensen hebt bedrogen en ten onrechte voor leugenaar hebt uitgemaakt, dan kun je daar om lachen. Want die mensen waren je vrienden niet. Die mensen waren niet degenen die het met je eens waren, en die je persoonlijkheid waardeerden.
Die mensen waren er alleen om Randi's carrière als klootzak te bespoedigen, en tellen verder niet mee.
En als die mensen doodgaan na een leven dat heel wat plezieriger had kunnen zijn als er geen Randi's op de wereld waren - dan zal Randi er geen traan om laten.
Eén troost is er: als James Randi er een keer in blijft dan staat hem een na-de-doodse verrassing te wachten.
Jammer dat we daar dan geen getuige van kunnen zijn.

HERSENS

Onlangs werden twee gerenomeerde wetenschappers, de fysici Brian Josephson en David Peat, uitgesloten van deelname aan een congres in Engeland. Ze kregen een beleefde brief thuis die de reden uit de doeken deed: de heren hielden zich naast de fysica bezig met parapsychologie. Zoals iedereen begrijpt kan zo'n interesse niet getolereerd worden onder de verstandige deelnemers aan een dergelijke bijeenkomst. Toch?

Brian Josephson is een brilliante man die zijn flitsende carrière met een Nobelprijs is begonnen.
David Peat is ook niet mis. Zijn afwijzing was gebaseerd op zijn belangstelling voor shamanisme en de verbanden die hij legt tussen shamanistische bewustzijnstoestanden en quantumphysics.
De brief die de heren kregen baarde zoveel opzien (mede dankzij internet!) en wekte zoveel protest dat inmiddels het verbod is ingetrokken. Maar het feit dat twee gerenommeerde wetenschappers die zich niet laten beperken door wat de mainstream fysici 'toelaatbaar' vinden, geweigerd kunnen worden op een congres van hun eigen vakgebied, is een schande voor de wetenschap, een absoluut dieptepunt en een teken aan de wand. Wie het wil nalezen: op de blog van parapsycholoog Dean Radin staat er meer over:
http://www.tcm.phy.cam.ac.uk/~bdj10/articles/uninvite.html

Wetenschap, lieve mensen, is een prachtig instituut en we kunnen niet zonder, maar de mensen die haar bedrijven zijn soms bange kleine kinderen die op hun speelgoed zitten uit angst dat een ander ermee vandoor zal gaan.
Brian Josephson heeft zich aangesloten bij SCEPCOP, de internetclub die tegengas geeft tegen de debunkers en de ongeïnformeerde sceptici. http://www.debunkingskeptics.com/

Een paar dagen geleden was ik op de Dag van de Parapsychologie, een jaarlijks terugkerend evenement georganiseerd door het Parapsychologisch Instituut in Utrecht waar ik zelf lid van ben.
Omdat de laatste lezing uitviel werd de tijd gevuld met interessante filmpjes over parapsychologisch onderzoek en hypnose.
Hypnose is sinds de 18de eeuw een goed onderzocht fenomeen. Een eeuw voor de parapsychologie als wetenschap van de grond kwam, werd in Frankrijk en Duitsland hypnose als bewustzijnstoestand ontdekt, toegepast en beschreven.
En hoewel uit modern hersenonderzoek precies kan worden nagegaan wat er bij hypnose gebeurt en welke hersendelen er wel of niet bij betrokken zijn, is er nog steeds een groep sceptici, waaronder de million dollar man James Randi, die hardnekkig blijven beweren dat hypnose volksverlakkerij is.
Debunking is een religie, met priesters en gelovigen.
Goed. Maar dit moet ze toch wel overtuigen, dacht ik bij het zien van het volgende filmpje:
Een vrouw moet bevallen. Normaal lukt niet, dus de keizersnede komt in beeld. Maar de vrouw is allergisch voor elke vorm van anaesthesie. Het kind kan niet blijven zitten. Dus wil men het met hypnose proberen. Gelukkig is de vrouw een goed subject, want dat is lang niet altijd het geval.
Wat we zien in het filmpje is een vrouw van wie de buik wordt opengesneden, het kind eruit wordt gehaald, de buik weer wordt gesloten. Tijdens dit hele proces ligt de vrouw te lachen en te zingen. Het hoogste lied.
Dat was haar gesuggereerd: zing maar, dat doe je graag. Zo te zien had ze het prima naar haar zin, en het kind werd gezond geboren. Geen centje pijn, dat was duidelijk.
Je zou zeggen: zoiets moet sceptici toch overtuigen. Daar kun je niet omheen, een vrolijk zingende vrouw met een openliggende buik.
Maar nee. Sceptici die de film hebben gezien hebben een betere verklaring dan de werking van hypnose: de vrouw speelt het. Ze doet alsof. Die domme chirurgen en hun assistenten trappen erin, alweer.

Ik heb een voorstel. Laten die debunkers het er nu eens op wagen om hun eigen buik onverdoofd te laten openen, en te spelen dat ze er niks van merken.
Daar heb ik een miljoen dollar voor over.

OVER SCEPSIS

Scepticisme is een veelbedreven levenshouding op ons onvolprezen internet. Iedereen kan zijn ei kwijt.
Ook gelovige eieren worden in ruime mate gedeponeerd.
Het een roept het ander op, soms.
Dat is fantastisch, en ik leg mijn eigen eieren graag in dat grote nest van meningen en gedachten, of iemand ze nou laat uitkomen of niet.

Scepticisme is goed. Althans: geïnformeerd scepticisme. Mensen die niet alles voor zoete koek slikken en kritisch kijken naar feiten en bewijzen, en bovenal: nadenken en zich een geïnformeerde mening vormen.
Zij zijn noodzakelijk voor de voortgang van wetenschap en het ontwikkelen van theorieën. Zonder sceptici die ons bij de les houden, zouden we allicht gewichtloos worden en de lucht in stijgen.
Dat zou jammer zijn.

Maar er is een ander soort scepticisme dat gek genoeg met 'geloof' kan worden aangeduid. Er is een bepaald soort mensen dat, als vroeger boer Hendrik Koekoek in de 2de Kamer, overal nee op zegt. Stelselmatig en per definitie.
Of het nu gaat om zulke uiteenlopende fenomenen als graancirkels, UFO's, PSI of acupunctuur:
NEE.
NEE en nog eens NEE
Bewijzen doen daarbij niets ter zake.
Onderzoek evenmin.
Zoals bij elk fundamentalistisch geloof is de zekerheid al van te voren aanwezig, met uitsluiting van alles wat die zekerheid in gevaar kan brengen.
Zulke sceptici zijn de vroomste gelovigen.

Scepsis scheelt maar één letter met sepsis.

Sepsis is de medische term voor bloedvergiftiging. Daar ga je, als je pech hebt, aan dood.
Scepticisme dat voortkomt uit domheid, vooroordeel, de ridiculisering van andermans ervaringen, gebrek aan de wil tot informatie, het afwijzen van elke theorie die niet in de eigen straat past, is even dodelijk.
Het vergiftigt enthousiasme, warmte, en het gevoel voor het mysterie.
Het betwetert en keurt af. Het maait en het vertrapt.
Het groeit niet, maar het is wel besmettelijk.