BOOMGEEST

Owen Burnham, de schrijver van 'African Wisdom' , groeide op bij de Bambara van Mali en Senegal.
Meegenomen in de tradities en geheimen van de stam door zijn vriend Aliou Diatta en diens familie, is er weinig in de magische overlevering van de Bambara waarover hij niet uit eigen ervaring kan spreken.
Het volgende verhaal is opmerkelijk.
Owen en Aliou gaan het oerwoud in om de boomgeesten om raad te vragen. Ze moeten op reis, en die trip is niet zonder gevaar. Hoe Afrikanen de tekenen lezen is voor ons moeilijk te begrijpen, maar als aan de kant van een kraakheldere poel in het bos staan, zien ze een vis die zich opzij rolt in het water. Aliou weet daardoor dat ze naar een bepaalde boom moeten gaan die een eind verder in het oerwoud staat.
Burnham schrijft:
"De boom was een ongelofelijk gezicht. Immense, fysiek en spiritueel een reus. Hij scheen te zoemen toen we naderden. We stopten aan de rand van de cirkel van stenen om de boom, en Aliou gooide een rode Cola noot in de cirkel, en ik een witte. De atmosfeer was geladen. Geritsel van dieren in de begroeing.
Plotseling en onverklaarbaarklonk er een luid, hol klinkend Bam Bam bam uit de boom. Het geluid nam toe in snelheid en intensiteit tot we een stap terug deden naar buiten de cirkel. Onmiddellijk stopte het.
Toen we weer naderden begon het weer, en iedere keer dat we in en uit de cirkel stapten naam de intensiteit toe. Aliou kon de boom niet naderen zolang dat geluid klonk, en pas bij de zevende poging stond de boom hem toe dichterbij te komen. Het was overweldigend, en makkelijk de meest intense en spectaculaire manifestatie van de natuur die ik ooit had beleefd.
Ik kon zien dat de boom kerngezond was. De massieve stam verhief zich zeker 50 meter recht de lucht in, waar zijn kroon zich vermengde met die van andere bomen . De stam was niet hol.

Aliou bracht offers van wijn en melk en goot die op de stenen en de wortels. Zelfs nu nog bleef de boom zoemen.
Ombeurten vroegen we de boom om raad voor onze reis.
Het bos rondom hield de adem in. Mijn huid tintelde op een vreemde electrische manier die de aanwezigheid van geesten bewijst. Aliou zweette hevig.
Hij instrueerde me bij de boom te blijven terwijl hij terugging naar het meer om wat water te halen.
Alleen zijn in de cirkel was vreemd. De boom zoemde, terwijl de rest van het woud doodstil was. Ik had het gevoel te zullen flauwvallen. En zachtgroen licht scheen uit de kroon van de boom te vloeien naar de wortels. Het licht omcirkelde de basis en de stenen eromheen, en trok zich toen terug in de boom.

Aliou was teruggekomen, en hij stootte me aan, wijzend naar een schorpioen die uit het niets was verschenen.
Aliou las de sporen, en even later zagen we een duizenpoot die dezelfde bewegingen maakte als de schorpioen.
Voor Aliou was het duidelijk: onze reis zou twee dagen moeten worden uitgesteld.
Ik herinner me hoe ik de boom bedankte . Mijn lichaam trilde oncontroleerbaar toen ik wat water nam om rond de cirkel te gieten. We legden nog wat palm noten in de cirkel en verlieten die achterwaarts, waarbij we opletten dat we de stenen niet aanraakten.
Toen begon de boom weer te drummen, luider en luider, sneller en sneller. Ik rende achter Aliou aan terwijl de boom maar doorging. We stopten bij de poel en luisterden - tot het na een paar minuten ophield. De hele ervaring was onverklaarbaar en ongelofelijk krachtig.

Aliou vertelde me dat hij ook het groene licht had gezien en dat het twee keer om mij heen had gecirkeld voor ik zo duizelig werd. Het had niet de bedoeling mij kwaad te doen, anders was ik er zeker niet meer geweest.

We stelden onze reis twee dagen uit, en de dag waarop we zouden hebben gereisd, was er een vijandelijke aanval van rebellen in de stand Jarume. Er waren veel slachtoffers. Als we waren vertrokken zoals we hadden gepland, waren we bijna zeker gedood.

Sindsdien ben ik nog naar verschillende andere heilige plekken geweest, maar nooit meer heb ik zo'n machtige ervaring gehad als toen. Mijn respect voor bomen is sindsdien enorm toegenomen. "

REGENBOOGBOOM

Bomen zijn altijd bijzonder, vooral grote bomen.
Iedere oude boom die het leven moet laten voor ons welbevinden is er een teveel. Sterker nog: het is moord.
Bomen zijn levende wezens en ze hebben meer in de gaten dan waar wij ze credit voor geven. Bomen houden hun mond, en dat is een foutje van de schepper, want als ze zouden schreeuwen als ze werden omgehakt dan zouden veel houthakkers permanent in de ziektewet verblijven.

Maar laten we het deze keer positief houden.
Er is een boom die niemand om wil hakken, stel ik me voor.
Helaas...
Vorig jaar kreeg ik van een kennis een paar foto's van de bast van een boom. Die foto's had ze gemaakt op Las Palmas, een van de Canarische Eilanden, maar ze had geen idee welke boom het was.
Kleurgek als ik ben lieten die foto's me niet meer los, en googelend vond ik de naam: Regenboog Eucalyptus.
Er zijn tientallen verschillende Eucalyptussoorten, maar geen zo bijzonder als de Eucalyptus deglupta., een boom met een bast die werkelijk iedere kleur van de regenboog in zich heeft, als een abstract schilderij, een palet van tinten, een experiment van moeder natuur, een Jozefsjas in boomformaat.
Daar kan geen schilder tegenop, de werkelijkheid is altijd mooier.
De kleuren ontstaan omdat de boom steeds stukken van zijn bast laat vallen, waardoor er weer andere kleuren bovenkomen. De boom is geen maand hetzelfde; levende steeds veranderende kunst.
Evengoed wordt hij veelvuldig omgehakt omdat het hout goede pulp levert voor de papierindustrie.
In Amerika wordt hij in warmere staten steeds vaker aangeplant vanwege zijn schitterende bast, maar 'thuis' is hij in Indonesia, Papua-New Guinea and the Philippijnen.
Helaas niet in Nederland.
Wij moeten het doen met foto's, en ook dat is al indrukwekkend.
Maar mocht je in de vakantie op Las Palmas komen...kijk er naar uit!

WANDELENDE BOMEN

Sommige verhalen lijken te fantastisch om waar te zijn. Maar na vele jaren Fortean interesses is er niet veel meer dat ik potentieel afwijs, omdat het altijd nog gekker kan. Het volgende verhaal vertaalde ik uit mijn lijfblad Fortean Times, en het is een artikel van de engelse bioloog/boomdeskundige Alan Mitchell.

Ik geloof hem. Absoluut.

Lees, en verbaas je.

Bomen hebben een heel eigen magie. En dan bedoel ik niet de folklore en heksenverhalen die aan sommige soorten kleven.
Nee, ik heb het hier over het vermogen van bomen om plotseling te verschijnen, zich te verplaatsen, te verdwijnen en weer op te duiken.
Het is mogelijk te geloven, zoals mijn collega's deden dat de enorme spar, een van de hoogste bomen van Engeland, niet de weg was overgestoken en dat ik hem deze keer alleen maar vanaf de andere kant was genaderd zonder dat in de gaten te hebben.
Het is mogelijk dat mijn collega's en ik, op zoek naar grote bomen, twee reusachtige coniferen in Inveraray hebben gemist.

Maar bij de volgende gelegenheid wenkten ze van verre, en heb ik die spar en zijn buurman gemeten. Een paar jaar later waren ze weer verdwenen. Ik verwacht dat ze er de volgende keer weer staan.

Bij een voordracht in de buurt liet ik een dia zien van een treurberk, die over het hek groeide van een bekend huis in het district. Iemand onder de toehoorders merkte op hoe treurig het was dat die boom was omgewaaid bij een recente storm.

Bij volgende lezingen vermeldde ik dat de dia van die boom een 'in memoriam' was voor de berk die niet meer bestond. Niemand protesteerde. Toen kwam ik zelf een keer langs die locatie, en daar was de treurberk, prominent als altijd. Tijdens zijn afwezigheid was hij goed gegroeid.
Nog zoiets. Op weg naar een plek waar ik vaak moest wezen passeerde ik een prachtige Zweedse vlierbes.
Maar op een dag was hij er tot mijn verdriet niet meer. Dat liet ik vallen in het arboretum waar ik werk. Die wisten ervan. De boom stond te dicht bij het huis en was weggehaald.
Misschien. Maar de boom was het daar niet mee eens. De volgende keer dat ik er langs moest stond hij er weer.

Dan zijn er de bomen die er nooit geweest zijn. De eerste larixen in Schotland werden volgens een bericht uit 1813 in 1680 ingevoerd en in een kas geplaatst. Maar al gauw waren ze op sterven na dood, en men gooide ze weg met het andere afval in een dal in de buurt. Daar schoten ze wortel en groeiden. In 1813 waren het al respectabele bomen.
In 1954 zocht en vond ik de drie heel oude larixen in het dal vlak bij een huis, die ik alle drie opmat. Ik was blij de bekende veteranen gevonden te hebben. In 1970 keerde ik terug om ze te fotograferen en opnieuw te meten.
Maar nu waren er nog maar twee. Ik klopte aan bij het huis en vroeg wat er met de derde boom gebeurd was. "Welke derde boom" zei de bewoonster. "Ik woon hier al m'n hele leven, en er zijn er altijd maar twee geweest".
Maar ik heb de maten van de drie bomen in m'n dagboek.

Een van de grootste iepen van Engeland werd in 1904 gemeten bij een huis in Hereford. Ik was blij toen ik hem vond, nu twee keer zo groot, in 1962. In 1973 was ik hem kwijt. In de rozentuin waarin hij stond was geen spoor van een omgehakte boom te vinden. Ik vroeg het aan de tuinman. Die had nooit van de boom gehoord. "Zeker voor uw tijd", zei ik. "Hij was er nog in 1962." "Ik ook", zei de tuinman. "Al 20 jaar."
Het was de grootste boom in de omtrek. Vorig jaar ging ik weer kijken, maar de boom is nog niet teruggekeerd.

Zo was er die magnolia op een landgoed dat bekend stond om z'n mooie bomen. Iemand die daar dagelijks kwam vertelde me dat hij was weggehaald, en we deelden onze treurnis. Het was werkelijk een magnifieke boom geweest. De volgende keer dat ik die plek bezocht stond de boom er weer, en hij is blijven staan tot hij in 1987 aan de storm ten prooi viel.

Van de Crom Castle taxisboom bestaan beschrijvingen die 150 jaar oud zijn, over hoe zijn takken ondersteund moesten worden en er onder het groen 200 gasten hun thee konden drinken. Er zijn gravures van die boom en zelfs een vroege foto.
Maar toen ik er die dag kwam, waren er twee Crom taxissen. Maar tien meter uit elkaar, zelfde leeftijd, zelfde vorm. Hoe kan een graveerder of een fotograaf de ene boom vastleggen terwijl hij de tweelingbroer over het hoofd ziet?
De tweede boom moet plotseling aangekomen zijn, al helemaal klaar en in vorm.

De redactie van Fortean Times meldt dat terwijl ze met dit artikel bezig waren, er een bericht binnenkwam over enorme Californische sequoia's die in Sheffield staan. Hoewel de bomen zeker 100 jaar oud zijn en 50 meter hoog, zijn ze nooit eerder door botanisten ontdekt.....