Streven naar die ervaring is niet altijd zonder gevaar. In de joodse traditie mocht iemand er zelfs niet aan beginnen vóór z'n 40ste, uit voorzorg.
Er is een prachtig verhaal uit de Babylonische Talmoed over vier mystici die samen het Paradijs willen vinden.
Hun namen zijn in de geschiedenis bewaard gebleven: rabbi Akiva ben Yossef, Elisha ben Abuya, Simeon ben Zoma, en Simeon ben Azzai.
Zij hebben zich bekwaamd in Merkawah (=voertuig) mystiek: een bepaalde vorm van meditatie en studie, die moet leiden tot een reis naar 'Pardes', het Hemelse Paradijs.
We zouden het doel 'verlichting' kunnen noemen.
Het verhaal kent vele versies en de Merkawah mystiek kent geen vastomschreven 'leer'.
De reis naar het paradijs gaat niet over rozen.
Steeds wordt er een nieuwe entourage, een andere ruimte, een diepere laag bereikt,
Maar er dreigt gevaar: in de 'Hechalot', de Hemelse paleizen van de Merkawah-voorstelling kan men ten prooi vallen aan misleiding, net als in de hemelen van de Tibetanen. Men moet zijn doel als het ware boven zijn hoofd dragen en door niets zijn vastbeslotenheid laten ondermijnen, of engelen zijn opeens geen engelen meer, ontmoetingen zijn niet wat ze schijnen en het prachtige marmer van de vloeren blijkt bedriegelijk water.
De 'vier die het Paradijs betraden' deden dat op eigen risico. Drie van hen konden de immense openbaring niet verdragen: Simeon ben Azzai verloor zijn leven, Simeon ben Zoma verloor zijn verstand en Elisha ben Abuya verloor zijn geloof en werd een ketter, in de literatuur verder aangeduid als 'Aher', de Ander.
Alleen rabbi Akiva (50 - 135 na Chr) behield zijn geloof en zijn leven. Hij ging de geschiedenis in als een van de grootste wijzen uit die periode.
Verlichting. Een werkelijke definitie is niet te geven. Zeker is: we krijgen het niet kado.
Het allerhoogste heeft een prijs, die de meesten van ons niet kunnen betalen.
